Populisme en z’n blinde vlekken

Jan Blommaert  Jan-Werner Müller, Wat is Populisme?. Nieuw Amsterdam 2017. 143pp. ISBN 9789046822364 Enkele inleidende antwoorden “Enkele inleidende antwoorden” op een reeks grote vragen in verband met democratie: dat is wat Jan-Werner Müller aan het eind van zijn boek hoopt te hebben meegegeven (p123). Die vragen draaien rond populisme – de schaduw van de representatieve […]

Debathygiëne: enkele spelregels

Jan Blommaert  Alles is een debat vandaag. Van zodra enkele mensen, waaronder liefst één met enige renommee, publiek in interactie treden noemt men dit een debat. En dat debat, dat is heilig, ook al is het in de feiten een ordinaire ruzie, een uitwisseling van leugens, demagogie of schijnargumenten. Het is heilig want het is […]

Populisme in 2017: nieuw? of wat?

Jan Blommaert  Ik lees nu dagelijks uitspraken en analyses over “populisme”, en die gaan onveranderlijk (a) over extreemrechts – denk aan Wilders en (b) over iets wat “nieuw” lijkt te zijn. Ik begon bijna twintig jaar geleden te schrijven over populisme. Vooreerst: het is een oud fenomeen voor wie de politieke geschiedenis wat kent. Er […]

Het probleem van de roep om verandering

Jan Blommaert  Politiek verandert, en in ons deel van de wereld is die verandering al driekwart eeuw een zaak van kleine stapjes. Tot wanneer de cumulatie van dergelijke kleine stapjes een soort kantelpunt bereikt, waarop de gehele structuur, incluis de fundamenten ervan, plots in vraag worden gesteld. Het is mogelijk dat we dit kantelpunt nu […]

Leeg gegraaid

Recensie van Peter Mertens, Graailand: Het Leven Boven Onze Stand. Berchem, EPO 2016. 403pp. Jan Blommaert In dit land moet je Stalin afzweren om iets over belastingfraude te mogen zeggen. En zelfs wanneer die kaap genomen is moet je uitleggen dat belastingen geen vorm van overheidsmisdaad zijn maar een stukje betaling voor kosten die gemeenschappelijk worden […]

Het jaar van de informatiecrisis

Jan Blommaert  Het is geen toeval dat de Oxford Dictionaries het woord “post-truth” kozen als woord van het jaar 2016. Het was een jaar van diepe crisissen, en één ervan is een informatiecrisis. Wat we hebben gezien in 2016 is het einde van het geloof in feiten, of beter, van een model waarvan we aannamen dat het feiten […]

Waarom deze EU geen lang leven meer beschoren is

Jan Blommaert Een zoveelste referendum, een zoveelste nederlaag voor het pro-EU kamp. De Italiaanse premier Renzi wilde met zijn institutionele vereenvoudiging zijn land competitiever maken – een ultieme “structurele maatregel” zoals de EU ze voorstelt. Om de economische crisis eindelijk het hoofd te bieden moesten het tweekamerstel eraan geloven. Voor een meerderheid van de kiezers […]