Volhardende ministers

franckenjambon

Jan Blommaert

De federale regering is moreel en politiek failliet en slingert zich moeizaam naar de eindmeet, danzij de strapatsen van Francken, Jambon, Geens, Vandeput, De Crem en anderen. Die eindmeet halen is nog het enige beleidsobjectief van Michel I. 

In een systeem zoals het onze zijn het de burgers die de politici betalen. En wie de staat als een bedrijf wil zien moet dan ook aanvaarden dat de burgers – alle burgers – er de bazen van zijn. Die burgers hebben dan ook het nogal vanzelfsprekende recht op kwaliteitswerk van degenen die door hen vorstelijk worden betaald. Dat recht hoeft dus niet uitsluitend te worden toegepast op ambtenaren, politiemensen, militairen en door de overheid betaalde leerkrachten en organisaties. Het moet ook worden toegepast op de politici.

Indien die politici er een boeltje van maken, dan hebben de burgers het volste recht niet enkel op uitleg en excuses vanwege de politici, maar ook op hun ontslag. De regering-Michel doorbreekt wat dat betreft een oude traditie: dat regeringsleden die falen in hun taak en daardoor hun contractuele verplichtingen tegenover de burger verzaken en hun ambt (en land) beschamen eenvoudigweg moeten opstappen. Wat we sinds oktober 2014 zien is een j’y suis, j’y reste attitude waarbij zelfs de zwaarste fouten niet tot onstlag leiden. De debatfiche van Michel I schrijft voor dat men bij beleidsfouten ofwel de schuld doorschuift naar anderen, ofwel zegt dat men vooral wil “volharden” en “het werk wil afmaken”, want ontslag nemen zou “te gemakkelijk zijn”. Ik geef enkele voorbeelden.

De aanslagen in Brussel van maart 2016 lokten een nooit geziene show uit van stoerdoenerij gekoppeld aan incompetentie. Toen de bommen op Zaventem ontploften stonden daar gewapende soldaten te patrouilleren – een maatregel die snel werd ingevoerd na de aanslagen in Parijs, en die ons land veilig moest maken in het licht van de terreurdreiging. Toch ontploften er bommen en vielen er vele slachtoffers. Minister Jambon nam geen ontslag door dit manifeste falen van zijn (met veel fanfare gelanceerde) beleid. Neen, hij beschuldigde een verbindingsofficier in Istanbul ervan de oorzaak van alles te zijn, en legde druk bij de oversten van die man om zijn punt nog wat harder te maken. Dat die verbindingsofficier nadien van alle blaam werd vrijgesproken deed niet ter zake. Evenmin ter zake deden de blunders in het onderzoek na de aanslagen, die ervoor zorgden dat Abdeslam slechts na 18 weken en een schietpartij in Vorst gevonden en gearresteerd werd. En toen in 2018 een meisje van 2 stierf door een politiekogel tijdens een achtervolging van “mensenhandelaars” – ook dan was Jambon van oordeel dat dit geen ontslag waard was. J’y suis, j’y reste.

Minister Geens blijkt een vergelijkbare vorm van onschendbaarheid te genieten. Hij was als Justitieminister politiek medeverantwoordelijk voor wat zich in Zaventem en Maalbeek afspeelde. Hij diende zogezegd samen met Jambon zijn ontslag in, zo luidde een apocrief bericht, maar Michel weigerde dat. Geens strompelde vanaf die dag van het ene naar het andere incident, met talloze stakingen van cipiers die de crisis van het gevangeniswezen onder Geens dik in de verf wisten te zetten, en met als hoogtepunt de schietpartij in Luik, waarbij een gedetineerde op penitentiair verlof twee agenten en een passant vermoordde. Het antwoord van Geens: ik neem geen ontslag, ik heb geen zware fouten gemaakt, ik volhard in mijn opdracht ook als het moeilijk is. J’y suis, j’y reste.

En wat dan te zeggen van staatssecretaris Francken, die van bij zijn aantreden op Asiel en Migratie de ene rechtsovertreding na de andere maakte en dus een stroom veroordelingen en verbrekingen door rechtbanken opliep. Francken kwam in de problemen toen hij leden van de geheime dienst van Soedan – een notoir dictatoriaal land waar men de mensenrechten niet zo belangrijk vindt – toeliet om in ons land identificatiemissies uit te voeren, waarna een aantal vluchtelingen werden teruggevoerd. Artikel 3 van het Europees Verdrag van de Rechten van de Mens stipuleert een verbod op foltering en andere vormen van mishandeling. Francken was vergeten deze gevallen te toetsen aan dat artikel, zo bleek. Dat hij dat artikel, evenmin als de hele EVRM, geen warm hart toedraagt bleek toen hij in juni 2018 luidkeels en voor de micro’s van de pers verklaarde dat we dat bewuste artikel “moesten zien te omzeilen” omdat er anders geen sprake kon zijn van een deugdelijk migratiebeleid.

Een regeringslid dat oproept om een mensenrechtenverdrag te omzeilen dat de basis vorm voor het Europese Handvest voor Grondrechten en waarvan de bepalingen ook in onze Grondwet zijn beland: dat passeert met wat geblaf van de ene en “nuanceringen” van de andere. Ook al heeft dat regeringslid trouw aan de Grondwet gezworen en is hij verplicht zijn werk te doen binnen de wettelijke kaders. Publiek oproepen om die kaders te omzeilen, en dus buiten de wet te handelen, is in dit land geen reden om een staatssecretaris te ontslaan.  J’y suis, j’y reste.

Ik zou het lijstje langer kunnen maken met voorbeelden van minister Vandeput die niet blijkt te weten wie wat schrijft en onderzoekt binnen zijn diensten (en dus ook naar beneden stampt wanneer daar vodden van komen), of minister Van Overtveldt die doodleuk komt verklaren dat zijn recept voor fiscale rechtvaardigheid – de Kaaimantaks – netto iets minder dan 1% van het voorziene rendement heeft opgeleverd en dat nog goed nieuws vindt ook. Of over staatssecretaris De Crem waarover niemand me precies kan zeggen wat hij sinds oktober 2014 allemaal heeft gedaan, laat staan gerealiseerd. Of over minister Bacquelaine die – zonder basis in het regeerakkoord en kennis van zaken – de ene na de andere bespottelijke “hervorming” in de pensioenen wil realiseren. Of over Kamervoorzitter Bracke die zich als een ordinaire troll op sociale media gedraagt en bovendien royale bijverdiensten bleek te genieten. Of over premier Michel zelf, die zijn regering uitroept tot “de meest visionaire ooit” en met blatante verzinsels over economische groei en banencreatie het parlement amuseert – de bewering dat we “in de cockpit van Europa” zitten is er eentje om in te kaderen.

Voor elk van hen geldt de regel j’y suis, j’y reste. Deze regering heeft van het uitrijden van de rit immers een doel op zichzelf gemaakt.  Die rit wordt gekenmerkt door structurele en chronische underperformance. Uit elk ernstig onderzoek blijkt dat ons land achteraan bengelt in het Europese peloton en in elke ranking steevast plaatsen verliest. En de laatste jaren zijn een aantal van onze beleidsmensen ook stilaan internationaal berucht geworden. Ze zijn het voorwerp van vernietigende kritiek in de internationale pers, of als ze meer geluk hebben het voorwerp van grappen in EU-milieus. Ze zitten mekaar bovendien constant in de haren, kibbelen erop los, moeten bestendig tot de orde worden geroepen door hun meerderen en slagen er in geen enkel domein in een samenhangend beleid te ontwikkelen. Als deze regering al kan vergeleken worden met een peloton dat een rit uitrijdt, dan is het een peloton dat constant in massale valpartijen betrokken raakt.

Maar deze regering wil bovenal “volharden”. Volharden in een falend beleid, in politieke en morele impotentie, in prutswerk van een zelden gezien kaliber en in een communicatie die soms aan de beste momenten van Monty Python doet denken. In tegenstelling tot wat men in die communicatie uitdraagt heeft deze regering geen meerderheid bij haar bevolking meer, laat staan dat haar “visionair” karakter de massa nog kan begeesteren. Ze zwalpt doodmoe en bont en blauw vanwege de vele valpartijen naar de meet. De rit uitrijden zal haar grootste, en enige, verdienste blijken.

Welnu, dames en heren regeringsleden, onze samenleving staat op een stevige sokkel van waarden en normen, een Leitkultur zoals men zegt. En die is sinds oktober 2014 mijlenver van de uwe verwijderd geraakt. Zo ver, dat die schamele verdienste die u hoopt te kunnen voorleggen als een teken van zwakte gelezen zal worden en op spot onthaald zal worden.

by-nc.eu

 

 

Advertisements

About jmeblommaert

Taalkundig antropoloog-sociolinguist, hoogleraar Taal, Cultuur en Globalisering aan Tilburg University. Politiek publicist.

1 Response

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s