Vechten met een blik ananas: de miniaturisering van de politiek

Jan Blommaert 

Three Men in a Boat

Verschenen in Knack, mei 2005.

In 1889 schreef de Britse gentleman Jerome K. Jerome een klein boekje, Three Men in a Boat (to Say Nothing of the Dog). Het is het hilarische verhaal van drie Victoriaanse heren-van-stand die in navolging van de ontdekkingsreizigers van die tijd een grote expeditie willen ondernemen. In een vlaag van dronken overmoed beslissen ze een stukje Thames af te varen in een roeiboot. Het boek beschrijft hun uitvoerige voorbereidingen, alsook de vele grote drama’s en avonturen die zich tijdens deze minuscule onderneming afspelen. Onsterfelijk is de passage waarin ze een blikje ananas proberen te openen: het mes breekt, de blikopener raakt krom, er vallen gewonden, en ten einde raad vallen ze het blik aan met de mast. Jerome schrijft:

“Daarna ging George het blik te lijf, en mepte het in een vorm zo vreemd, zo onaards in z’n wilde mismaaktheid dat hij er bang van werd en de mast wegwierp. Daarna gingen we er met zijn allen rond zitten op het gras, en we keken ernaar. Het had een enorme deuk aan bovenkant, die er uit zag als een grijnslach. Dat maakte ons woest, zo woest dat Harris zich op het ding stortte en het de rivier in keilde; en terwijl het zonk schreeuwden we er verwensingen naar, en we sprongen in de boot en voeren weg, zonder stoppen, tot in Maidenhead”.

Toen ik Bart Somers in actie zag tijdens een Terzake-gesprek op het hoogtepunt van de Brussel-Halle-Vilvoorde-crisis moest ik onwillekeurig aan deze passage denken. Somers zag asgrauw, en ik meende de eerste sporen van grijs haar te bemerken. Weg was de jonge, vrolijke Spring-in’t-Veld die de Olympische Spelen naar Mechelen, Veurne en Tienen wou halen. Hier was een ouderwetse Belgische partijvoorzitter, een man gelouterd door gevechten met een blik ananas.

Somers kon niet lachen. Hij bezwoer Siegfried Bracke dat BHV een fundamenteel probleem was, een volstrekt redelijke Vlaamse eis die de Franstaligen weigerden te erkennen (hij trok de blikopener krom). Daardoor (Somers haalde nu uit met de mast) zetten de Franstaligen de Belgische constructie op de helling, want (hij sloeg een grijnzende deuk in het blik) in Vlaanderen was er een onderstroom die van de moedwillige Walen af wou. Bijgevolg (de grijns in het blik maakte hem woest) was het zijn missie de Franstaligen te behoeden voor een dergelijke monumentale vergissing. En (hij voer vloekend weg naar Maidenhead) deze week, zo sprak bij beslist, ging hij keihard!! onderhandelen.

Diezelfde avond – twee dagen voor de Britse verkiezingen – keek ik naar Newsnight op BBC. De onvolprezen Jeremy Paxman legde er de boegbeelden van de partijen op de rooster over het milieu. Sinds het aantreden van Blair is de uitstoot van CO2 dramatisch gestegen, is het openbaar vervoer duurder geworden en het autoverkeer goedkoper, zijn de luchthavens serieus uitgebreid, en worden bedrijven uit de wind gezet inzake milieunormen. Het Britse milieu is er structureel op achteruit gegaan. En Blair intussen maar Al-Qaeda spoken jagen, zijn passionele bekommernis voor de wantoestanden elders in de wereld uitbazuinen en (tiens!) de Olympische Spelen naar Londen proberen te halen.

En ik dacht bij mezelf: wie mij verplicht aandacht te schenken aan kleinigheden, die verhindert me aandacht te schenken aan grote dingen. Wie mij komt vertellen dat een boottocht op de Thames even gevaarvol is als de tocht naar de bronnen van de Nijl, die wil mij het onderscheid doen verliezen tussen grote en kleine dingen. Wie me voorhoudt dat BHV een kolossaal maatschappelijk probleem is en daar mijn krantenkolommen en televisieprogramma’s mee volpropt, die wil dat ik me niet met ernstige dingen bezighoud. Wie kleine dingen uitvergroot, verkleint de grote dingen.

 

by-nc

Advertisements

About jmeblommaert

Taalkundig antropoloog-sociolinguist, hoogleraar Taal, Cultuur en Globalisering aan Tilburg University. Politiek publicist.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s