Olijfboomcoalitie in België en Europa?

Jan Blommaert

Image

We staan een week voor de moeder aller verkiezingen, waarin het politieke landschap op alle niveaus’s hertekend zal worden. Het niveau van de Vlaamse campagne is triest, dus laat me daarmee even beginnen en dan snel naar belangrijker zaken overgaan.

Caroline Gennez begint blijft maar jammeren over een verzwakt en verdeeld links, want de PVDA scoort zowel in Vlaanderen (Antwerpen), Brussel als Wallonië. Ze zou dat beter niet doen. Want hier zijn wat feiten.

In 2003 haalde de sp.a in kieskring Antwerpen ruim 21%. In 2007 was dat 16,5% en in 2010 was het 14,3%. Op zeven jaar tijd speelt ze dus ruim een derde – dat is ruim 30% – van haar kiezers kwijt. En van de PVDA was toen geen sprake; links was toen niet “verdeeld”. Als de huidige peilingen voor Antwerpen kloppen, dan verliest de sp.a sinds 2003 meer dan 50 procent van haar kiezers. Het is dus simpel en duidelijk: het is de sp.a die links verzwakt. Gennez en anderen hoeven dus niet te wijzen naar Peter Mertens: ze zouden zich moeten bekommeren om de halvering van hun eigen electoraat in één decennium tijd (met dus één generatie politici). Aan dit ritme halen ze binnen acht jaar de kiesdrempel niet meer.

Dit provincialisme moeten we echter even achter ons laten. Een ruimer plaatje levert immers heel andere inzichten en mogelijkheden op.

Als je die ruimere politieke horizon bekijkt dan zie je bijvoorbeeld

(a) dat ondanks de slechte score van sp.a de sociaaldemocraten nog altijd de grootste politieke familie zullen zijn in België;

(b) dat de opmars van de PTB in Franstalig België en Brussel, samen met de voorspelde scores van de PS en Ecolo, links daar serieus versterken;

(c) dat er zelfs een olijfboomcoalitie mogelijk is over de taalgrenzen heen.

Wat dit laatste betreft is er het volgende belangrijke element. De volgende regering is een constituante en heeft dus een 2/3 meerderheid nodig om de Grondwet te wijzigen. Als sp.a/PS + Groen/Ecolo + PVDA/PTB zich aaneensluiten hebben ze de sleutel daartoe in handen: er zal niets mogelijk zijn zonder hen want ze kunnen minstens als blokkeringsminderheid opereren.

Bovendien (en hiervoor is helemaal GEEN belangstelling in Vlaanderen) is het waarschijnlijk aan het worden dat links een meerderheid kan halen in het Europees Parlement. Alle peilingen wijzen daarop: zowel sociaaldemocraten en groenen als (vooral) extreemlinks stevenen volgens de peilingen af op verkiezingszeges. Dit zorgt allicht voor een nieuwe wind doorheen het Europese politieke landschap. Het geeft tevens legitimiteit aan een aaneensluiten van links in België, want er is dan een directe lijn met de Europese meerderheid.

Magnette maakte al in januari dit jaar gewag van de mogelijkheid om een Olijfboomcoalitie te vormen. Hij had toen een front voor ogen van PS, Ecolo en de CDH. de PTB lijkt me, met dit idee voor ogen, incontournable. En ook aan Vlaamse zijde zou zulks mogelijk zijn.

Als links onze wereld wil veranderen en verbeteren dan is dit een historische kans. Ik neem aan dat de partijleiders elkaars GSM-nummers wel ergens zitten hebben. Als ze het deze keer menen met gelijkheid, rechtvaardigheid en duurzaamheid dan hoeven ze slechts het “call” knopje in te duwen.

En een laatste campagneweek zonder wederzijdse beschuldigingen en scheldsalvo’s: ook dat zou deugd doen. 

Advertisements

About jmeblommaert

Taalkundig antropoloog-sociolinguist, hoogleraar Taal, Cultuur en Globalisering aan Tilburg University. Politiek publicist.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s